امروز با روش مطالعه درس معارف در خدمت شما هستیم.

زمانی که بحث درس معارف اسلامی برای کنکور پیش می‌آید، واکنش‌های متفاوتی در میان داوطلبان وجود دارد. عده‌ای احساس می‌کنند که فقط سه کتاب خواندنی پیش رو دارند که با حفظ کردن مفاهیم این کتاب‌ها، آن‌هم در ایام نزدیک به کنکور، می‌توانند براین آزمون فائق آیند. این تصور، اشتباه بزرگی در مسیر آمادگی برای کنکور است.
دسته دیگر، حتی این درس را ساده‌تر از گروه اول تلقی کرده و تصور می‌کنند که با خرید چند کتاب تست و مطالعه و زدن همین تست‌ها می‌توانند درصد خوبی در این درس کسب کنند؛ بدون آنکه بدانند در درس معارف اسلامی و آزمون سراسری مربوط به آن، کدام مباحث نقش اصلی را ایفا می‌کنند؛ اما گروه سوم، افرادی هستند که با آگاهی از اهمیت این درس، جایگاه مهمی را در برنامه‌ریزی خود برای این درس در نظر می‌گیرند و به‌صورت جدی به مطالعه آن می‌پردازند.
برای اینکه شما عزیزان به اهمیت این درس بیشتر پی ببرید، باید اشاره‌کنیم که در چند سال گذشته، دستیابی به درصد کامل (۱۰۰ درصد) در درس معارف اسلامی، کاری تقریباً سخت بوده است؛ علاوه براین، دیگر در آزمون سراسری، مجموعه‌ای از سؤالات کلیشه‌ای و حفظی محض از این درس طرح نمی‌شود؛ بلکه سؤالات پیچیده مربوط به آیات و روایات در این درس طرح می‌گردد که برای پاسخگویی به آن، داوطلب باید به مفاهیم کتاب حتماً تسلط کامل داشته باشد؛ علاوه براین، ضریب ۳ این درس، در کنار حجم قابل‌توجه مباحثی که باید مطالعه شود، به‌خوبی به داوطلبان گوشزد می‌کند که درس دین وزندگی را برای کنکور جدی بگیرند.

چگونه درس معارف را مطالعه کنیم؟

دین وزندگی از دروسی است که نیازمند مطالعه پیوسته و مستمر است؛ پس برای شروع، از همین‌الان، زمانی را در برنامه درسی خود قرار دهید؛ البته همان‌گونه که همیشه اشاره می‌کنیم، میزان ساعات مطالعه این درس در برنامه هفتگی و کتاب موردمطالعه، به میزان اطلاعات و آمادگی شما در این درس بستگی دارد. به خاطر داشته باشید که در ابتدا محور کار، حتماً باید کتاب درسی باشد. قبل از تسلط به مفاهیم کتاب، از هرگونه بررسی تستی جداً خودداری کنید. ضمناً هنگام مطالعه متن درس، باید سعی کنید که هر بند یا پاراگراف یا مطالب مرتبط با آن را به‌صورت مجزا یا داخل کروشه، دسته‌بندی و خلاصه‌نویسی کنید. اگر نکته یا لغت مهمی دراثنای آن کروشه یا پرانتز وجود داشته باشد، با ماژیک‌های رنگی یا خط کشیدن زیر مطالب، آن‌ها را مشخص کنید تا در مطالعه بعدی، مجبور نباشید که همه کتاب را مجدداً مطالعه نمایید.

مانند دروس دیگر، خلاصه‌نویسی در این درس نیز مهم است. برخی از داوطلبان عزیز با عنوان خلاصه‌نویسی اقدام به نوشتن بیشتر مطالب می‌کنند. این رویه درست نیست. سعی کنید بعد از تسلط بر درس، نکاتی را که واقعاً مهم است خلاصه‌نویسی کنید. خلاصه‌نویسی، به‌شرط عدم اتلاف وقت، مخصوصاً برای زمان دوره کردن، امری بسیار مفید است و به ما کمک می‌کند که در زمان مرور و جمع‌بندی، راحت‌تر بتوانیم به اطلاعات مهم دست پیدا کنیم.

روش مطالعه درس معارف

مطالعه و یادگیری مباحث مطرح‌شده در درس معارف اسلامی را می‌توان در سه دسته تقسیم‌بندی کرد:

  1. احاطه بر مفهوم کلی و هدف درس به‌علاوه تسلط بر متن درس؛
  2. فهم آیات با تسلط کامل بر ترجمه‌ها و اهداف آن‌ها؛
  3. فهم هدف روایات، متن آن‌ها و همچنین ارتباط با درس.

برای احاطه به این مباحث، باید مطالب را به صورتی که اشاره خواهیم کرد، مطالعه کنید.

الف- متن درس

برای به دست آوردن درصدی مناسب از درس دین وزندگی، حتماً باید خط به خط کتاب را جوری بخوانید که تمام کلمات کلیدی، سر تیترها و … را از حفظ باشید و بتوانید کتاب را در ذهن داشته باشید (یک نوع حافظه تصویری)؛ مثلاً این سر تیتر است، این آیه است و بعدازآن چه جملاتی و چه کلماتی آمده است. هر درسی، هدف خاص برای خود دارد.

تأکید می‌کنیم که شما داوطلب عزیز باید مطالعه را از روی کتاب درسی انجام دهید و نه از روی جزوه یا کتاب کمک‌درسی، و یا حداقل ابتدا تسلط کافی روی کتاب درسی پیداکرده و سپس از جزوات یا کتاب‌های کمک‌درسی بهره بگیرید.

  • برای مطالعه این درس، در مرحله اول، باید هر درس را به‌صورت اجمالی مطالعه کرده و یک دید کلی نسبت به درس پیدا کنید.
  • در مرحله دوم، از نکات اصلی درس در مورد آنچه خوانده‌اید، سؤال طرح کنید.
  • در مرحله سوم، به خواندن دقیق متن درس پرداخته و به سؤالاتی که قبلاً در ذهنتان طرح‌شده بود، بپردازید،
  • و در مرحله چهارم، بین دانسته‌های خود ارتباط برقرار کنید و جزئیات مطالب را به خاطر بسپارید.

روش مطالعه درس معارف

ب- آیات و روایات

یکی از مباحث خیلی مهم در کنکور دین وزندگی، آیات، احادیث و روایات است که متن فارسی و متن عربی آن تقریباً بیش از شصت درصد سؤالات کنکور را شامل می‌شود، و اگر کسی این قسمت را به‌صورت حرفه‌ای و دقیق مطالعه نکند، بیشترین نمره را ازدست‌داده است.

در خواندن آیات و روایات به این نکات توجه کنید:

  1. موضوع اصلی آیه را بدانید (سر تیتر اصلی درس یا پاراگراف اصلی یا فرعی)
  2. این آیه از زبان چه کسی یا کسانی است؟
  3. این آیه درباره چه کسی یا کسانی است؟
  4. این آیه خطاب به چه کسی یا چه کسانی است؟
  5. این آیه برای چه زمانی است؟ (قیامت، برزخ، دنیا) و ظرف تحقق آیه کدام است؟
  6. کلمات کلیدی آیه کدام است؟
  7. این آیه با کدام آیه و حدیث و شعر دیگری ارتباط معنایی دارد؟
  8. حتماً پاراگراف بالا یا پایین آیه را، که با آیه ارتباط دارد، مرور کنید.
  9. آیه با چه کلماتی شروع‌شده و با چه کلماتی پایان‌یافته است؟
  10. دانستن ترجمه دقیق آیه.

در درس معارف اسلامی، تکرار و تسلط بر مفاهیم، مهم‌ترین عامل موفقیت است و این درس، مانند دروس اختصاصی نیست که بخواهیم زمان زیادی را در آن صرف تست‌زنی کنیم.

مهم آن است که در تنظیم زمان، حدود هفتاد درصد وقتتان را معطوف به مطالعه و مرور کنید و سی درصد باقی‌مانده را به تست زدن اختصاص دهید.

حتماً توجه داشته باشید که آیاتی که در «اندیشه و تحقق» آماده است هم خیلی اهمیت دارد؛ درصورتی‌که بیشتر داوطلبان از آن غافل می‌شوند؛ پس کسانی که می‌خواهند درصد بالایی را در این درس بیاورند، باید این بخش را حتماً به‌صورت دقیق مطالعه کنند.

روش مطالعه درس معارف

برای یادگیری دقیق آیات، ابتدا باید آیه را با ترجمه آن بخوانید و بر آن تسلط پیدا کنید. در مرحله بعد باید مفهوم مرتبط با آن آیه را فراگیرید؛ به‌طوری‌که بتوانید تشخیص دهید که کلیه آیه یا هرکدام از اجزای آن، به چه نکته‌ای اشاره دارند.

برخی از مواقع در مجموعه‌ای از آیات، یا از جهت مفهوم یا ازلحاظ رابطه علی و معلولی میان خود آن‌ها نیز ارتباط وجود دارد، که باید به این موضوع نیز به‌خوبی دقت کنید.

توجه به ارتباط آیات با متن کتاب یا تیتر با آن موضوع و ارتباط با آیات و روایات هم مفهوم و حتی ارتباط با اشعار نیز قسمت بسیار مهم این دسته از نکات و سؤالات است.

در روایات باید متن آن را خوب فراگیرید؛ زیرا گاهی سؤالاتی به‌صورت جای خالی از متن روایات مطرح می‌شود.

قدم دوم، فهم موضوع یا مفهوم مرتبط با آن روایات یا جملات متن یا آیات هم مفهوم با آن است.

گاهی نیز اشعار حذف نشده مرتبط با آیات یا مفهومی خاص مورد سؤال قرار می‌گیرند، که تسلط بر مفهوم آن‌ها نیز لازم است.

روش مطالعه درس معارف

ج- تست زدن در درس معارف

در درس معارف اسلامی، خواندن، تکرار و تسلط بر مفاهیم، مهم‌ترین عامل موفقیت است و این درس، مانند دروس اختصاصی نیست که بخواهیم زمان زیادی را در آن صرف تست‌زنی کنیم.

مهم آن است که در تنظیم زمان، حدود هفتاد درصد وقتتان را معطوف به مطالعه و مرور کنید و سی درصد باقی‌مانده را به تست زدن اختصاص دهید؛

به‌عبارت‌دیگر، در درسی مانند «دین وزندگی»، خواندن دقیق و مرورهای پی‌درپی می‌تواند خیلی کارساز باشد و تست زدن در اولویت بعدی است.

برای تست زدن، از تست‌های سال‌های قبل آزمون‌های سراسری استفاده کنید.

پس از تست زدن حتماً نشان‌گذار کردن تست‌ها را فراموش نکنید.

تست غلط، تست درست، تست «نزده»، تستی که با شک زده‌اید و … را با علامت‌های خاص نشان‌دار کنید تا بتوانید در مطالعه‌های بعدی، آن تست‌های خاص و علامت‌گذاری شده را مرور کنید.

طراحان گاهی در تست، به‌جای آوردن دقیق کلمه کتاب، از کلمات مترادف آن استفاده می‌کنند.

گویی می‌خواهند بفهمند که داوطلب فقط کلمات را حفظ کرده یا اینکه مفهوم آن کلمات را نیز فهمیده است؛

پس حتماً در هنگام مطالعه و بعد در زمان تست‌زنی به این نکته توجه داشته باشید. اطمینان داشته باشید که با تمرین و ممارست و مرور پی‌درپی و مستمر، کم‌کم می‌توان روش ایده آل مطالعه درس دین و زندگی و درنتیجه تسلط کافی را برای دستیابی به درصدی مطلوب و مناسب، به دست آورد.

امیدوارم با استفاده درس از روش مطالعه درس معارف به توانید به درصد بسیار عالی در این درس دست یابید. 

مشاور و برنامه ریز آموزشی : آرش همتیان

برای مطالعه روش مطالعه درس زبان انگلیسی کلیک کنید. 

روش مطالعه درس معارف

روش مطالعه درس معارف

روش مطالعه درس معارف